Immediaatprothesen

Wanneer het behouden van uw eigen tanden en kiezen niet meer mogelijk is en u de overstap moet maken naar een kunstgebit wordt er gesproken over een immediaat- of noodprothese.

Immediaatprothesen zijn kunstgebitten (volledig of gedeeltelijk) die onmiddellijk in de mond worden geplaatst nadat de laatste tanden en/of kiezen zijn getrokken. De term 'immediaat' betekent 'onmiddellijk'. Ze worden ook wel een noodprothese genoemd.

Krijgt u een gebitsprothese?

Wij leggen u uit wat u kunt verwachten en hoe u ervoor kunt zorgen dat de overstap van uw eigen gebit naar een kunstgebit zo goed mogelijk verloopt.

De overstap van uw eigen gebit naar een kunstgebit

Een eerste gebitsprothese is van grote invloed op uw dagelijks leven. De mond is een multifunctioneel onderdeel van uw lichaam. Daarom zal alles wat u met de mond doet (denk aan eten, drinken, spreken, vrijen) anders gaan wanneer u van uw eigen tanden en kiezen overstapt naar een gebitsprothese.

In veel gevallen is de eerste gebitsprothese een hulpmiddel dat men tijdelijk draagt en zal deze vaak sneller vervangen worden dan de vervangingsprothesen die daarna worden aangemeten. Gemiddeld wordt een eerste gebitsprothese na zes tot twaalf maanden vervangen en gaat een definitieve gebitsprothese tussen de vijf en tien jaar mee.

Revalideren met de mond

Zoals bij veel dingen in het leven, merken en waarderen we het gemak van bepaalde zaken pas wanneer deze er niet meer zijn. Zo gaat het ook met onze mond. Want alles wat we met onze mond doen, gaat als het ware vanzelf. Het verlies van de eigen tanden en kiezen zorgt ervoor dat we onze automatische piloot helemaal opnieuw moeten afstellen. Dit vergt veel tijd, geduld en doorzettingsvermogen. U moet er daarom op rekenen dat de periode van gewenning en revalidatie zo’n zes tot twaalf maanden in beslag neemt.   

Wat kunt u verwachten bij een eerste prothese?

Zoals gezegd verandert er veel voor u wanneer u een gebitsprothese krijgt. Wij leggen u uit op welke gebieden deze veranderingen zullen plaatsvinden en hoe u hier het beste mee kunt omgaan.

Eten en drinken

Met een gebitsprothese werkt het afbijten en kauwen anders dan met de eigen tanden en kiezen. Een gebitsprothese zit namelijk niet zo in uw kaken verankerd als de eigen tanden en kiezen. Waar de eigen tanden en kiezen met wortels vastzitten in de kaak, zit een gebitsprothese slechts óm de kaak. Dit maakt dat de prothese in functie altijd licht zal bewegen. Tijdens het afbijten en kauwen van voedsel maakt de prothese een kantelbeweging. Dit maakt het eten met een gebitsprothese vrij lastig. In een kunstgebit zitten geen zenuwen. Dit zorgt ervoor dat u minder goed voelt wat u eet, dat de smaakperceptie verandert en dat de warm/koud sensatie vermindert. Daarnaast kan sprake zijn van meer of juist minder speekselproductie. Na verloop van tijd zal de speekselvloed een vast, vaak aangepast patroon aannemen.

Enkele tips die kunnen helpen:

  • Maak het voedsel klein met mes en vork of gebruik een blender;
  • Eet in het begin zacht voedsel en bouw langzaam op naar harder voedsel;
  • Neem kleinere happen;
  • Snijd voedsel dat u normaliter zou afbijten (zoals fruit, droge worst, brood etc.) in stukjes;
  • Houd extra rekening met warm voedsel en warme dranken zoals thee, koffie of een kroket;
  • Eet altijd voedingsrijk voedsel en probeer ervoor te waken dat u te vaak kiest voor ongezond en gemakkelijk te kauwen voeding;
  • Spoel na alles wat u eet de mondholte en poets de prothese met water en zeep en de daarvoor bestemde protheseborstel;
  • Wanneer tijdens het eten voedsel (pitjes, kruimels) onder de prothese komt, kan dit voor pijnlijke plekken zorgen. Wanneer dit gebeurt, moet u de prothese uitnemen en afspoelen, ook als u nog niet klaar bent met de maaltijd.
  • Het kan voorkomen dat uw maaltijd afkoelt omdat het eten langer duurt. Probeer hier niet door van slag te raken maar warm het voedsel op en hervat de maaltijd. Het is belangrijk dat u hierin doorzet. U zult op den duur een nieuwe manier ontwikkelen om te eten.

Veranderingen

Spreken

Het spreken met een gebitsprothese gaat vaak anders en in het begin moeizamer dan met de eigen tanden en kiezen. Met name de S-klank, de Z-klank, de V-klank, de F-klank en de T-klank klinken anders. U zult in het begin wat onduidelijker spreken, waardoor anderen u misschien vragen de uitgesproken zinnen te herhalen. Dit kan zorgen voor onzekerheid en ongemak, maar ook hier geldt dat geduld en doorzettingsvermogen u het meest brengen. U kunt het gewenningsproces versnellen door de spraak extra te oefenen door bijvoorbeeld de krant hardop te lezen en de lastige klanken veel uit te spreken.

Verandering van uiterlijk

De overstap van eigen tanden en kiezen naar een gebitsprothese zorgt vaak voor (ongewenste) veranderingen van het uiterlijk. In sommige gevallen is de mond iets boller bij het dragen van de prothese, of zijn de tanden in een andere mate zichtbaar dan de eigen tanden en kiezen. Ook als na een bepaalde tijd (meestal zes tot twaalf maanden) de definitieve prothese gemaakt wordt, zal vaak een concessie gedaan moeten worden op het gebied van wensen en verwachtingen met betrekking tot het uiterlijk. U moet zich realiseren dat een kunstmatige vervanging nooit hetzelfde kan worden als uw eigen tanden en kiezen.

Verandering van uw mond en kaken

Gedurende de eerste zes maanden zal uw mond ingrijpend veranderen. Na ongeveer zes weken zullen de wonden zich sluiten. Het genezingsproces ónder deze wonden gaat dan nog door. De kaken zullen de eerste twee maanden fors slinken en ook in de maanden daarna (tot ongeveer twaalf maanden) zet dit proces zich, zij het in mindere mate, voort. Concreet betekent dit dat de prothese vanaf het moment van plaatsing steeds losser zal gaan zitten omdat de kaken kleiner worden. Tijdens dit proces zult u merken dat het spreken, eten en het dragen van de prothese steeds weer lastiger gaat. Indien nodig kan de prothese tijdens de eerste paar maanden worden opgevuld met een tijdelijke vulling die softliner wordt genoemd. Het slinken zal, weliswaar in mindere mate, de rest van uw leven doorgaan zolang u een gebitsprothese draagt. De mond verandert namelijk niet alleen doordat de eigen tanden en kiezen verloren zijn gegaan, maar ook door het dragen van de prothese zelf.

 

Wat u zelf kunt doen

Los van de praktische zaken zoals het goed schoonhouden van de prothese en de mond, zijn geduld en doorzettingsvermogen van groot belang. De tijd die het kost om te wennen aan alle veranderingen en ongemakken die een prothese met zich meebrengt, kan een groot beroep doen op uw geduld. Het kan daarom enorm helpen wanneer u zich hierop voorbereidt door uzelf deze tijd ook te géven. Wanneer u bijvoorbeeld meer tijd inplant voor de maaltijden, bent u erop voorbereid wanneer het langer duurt en geeft dat minder druk.

Het kan lastig zijn als dingen die voorheen vanzelf gingen, zoals spreken, nu veel moeite kosten. U zult hierin echt moeten doorzetten. Hoe meer u oefent, hoe sneller de gewenning plaatsvindt. Houd altijd in uw achterhoofd dat het uiteindelijk beter zal gaan. Elke dag die voorbijgaat, brengt u een dag dichter bij het volledig herstel.

Wat wij voor u kunnen doen

De keuze voor een gebitsprothese wordt vaak geboren uit noodzaak, en gedurende het proces kunt u zich uit het lood geslagen voelen. Het is belangrijk te weten dat u er niet alleen voor staat. Sowieso worden in de beginperiode meerdere controle-afspraken gemaakt om samen met u het slinken van de kaken en de wijze waarop u omgaat met uw prothese te evalueren. Tijdens deze afspraken wordt de prothese bewerkt op plaatsen waar deze pijn veroorzaakt. Ook kunt u met ons te praten over wat er goed gaat en wat er minder goed gaat. Vaak kunnen een bevestiging dat bepaalde ongemakken erbij horen of een kleine tip u al geruststellen en een stuk verder helpen.

Ervaart u problemen tussen twee controle-afspraken in? Voel u dan vrij ons te bellen. Wellicht kunnen wij u telefonisch weer op weg helpen. Indien nodig kan een extra controle-afspraak worden ingepland. Het allerbelangrijkste is dat u zich gesteund voelt.